یکی از راههای افزایش قدرت رسانهای کشور، عبور از نگاه صرفاً داخلی به صنعت محتوا و حرکت به سمت تولیدات مشترک و حضور فعال در بازار فرهنگی منطقه و جهان است.
یادداشت مهمان، محمدصادق افراسیابی، مدیرعامل انجمن سواد رسانهای ایران: تولیدات فرهنگی و رسانهای سایر کشورها، ظرفیت این را دارند که مورد استفاده هوشمندانه قرار گیرند برای تحکیم هویت ملی، تقویت فرهنگ مقاومت و افزایش سواد تاریخی جامعه. ما نباید تصور کنیم برای تقویت هویت ملی یا فرهنگ مقاومت حتماً باید همه آثار را خودمان تولید کنیم. گاهی یک محصول فرهنگی خارجی میتواند ظرفیت بسیار خوبی برای این هدف داشته باشد؛ البته به شرط اینکه رسانه، حرفهای آن را انتخاب، تحلیل و در چارچوب درست عرضه کند.
برای مثال، مجموعههایی مانند «آلپ ارسلان: سلجوقیان بزرگ» و «رستاخیز: سلجوقیان بزرگ» که در ترکیه تولید شدهاند، اگرچه از منظر هویتی، محصول صنعت فرهنگی ترکیه هستند، اما به دورهای از تاریخ میپردازند که بخش مهمی از آن با تاریخ ایران، جهان ایرانی و تمدن اسلامی پیوند خورده است. همین آثار میتوانند فرصتی برای توجه دوباره مخاطب ایرانی به تاریخ مشترک و میراث تمدنی منطقه باشند.
در مورد «جلالالدین خوارزمشاه» هم همین ظرفیت وجود دارد. این مجموعه داستان جلالالدین خوارزمشاه و مقاومت او در برابر مغولان را روایت میکند و از این منظر میتواند برای مخاطب ایرانی نیز جذاب باشد. در حوزه مقاومت و مسئله فلسطین نیز سریال «صلاحالدین ایوبی» نمونه قابل توجهی است. این مجموعه با همکاری موسسات Akli Film ترکیه، Ansari و Shah Films پاکستان ساخته شد و از شبکه TRT 1 ترکیه پخش شد. خود TRT نیز این سریال را حول مبارزه صلاحالدین با صلیبیون و یهودیان صهیونیست و مسئله آزادی قدس معرفی کرده است.
«وطنم تویی» نیز نمونه دیگری است که اگرچه درباره ایران نیست، اما موضوعاتی مانند وطندوستی، مقاومت، اشغال، استقلال و فداکاری را در بستر جنگ استقلال ترکیه روایت میکند. این سریال محصول O3 Medya ترکیه و پخششده از کانال D تلویزیون ترکیه است. بنابراین به نظرم صداوسیما و سایر رسانههای رسمی باید یک «رصدخانه محتوای جهانی» داشته باشند و محصولات فرهنگی کشورهای مختلف را نه صرفاً بر اساس سرگرمی، بلکه بر اساس ظرفیت آنها برای تقویت هویت، خانواده، وطندوستی، مقاومت، استقلال، مقابله با استعمار و فهم تاریخی جهان انتخاب کنند.
حتی میتوان فراتر رفت. ما میتوانیم تولیدات فرهنگی ترکیه، کشورهای عربی، آسیای مرکزی، هند، چین، روسیه و حتی برخی کشورهای غربی را بررسی کنیم و ببینیم کدام آثار میتوانند به فهم بهتر تاریخ، استعمار، مقاومت ملتها و شکلگیری هویتهای ملی کمک کنند. البته استفاده از این آثار به معنای پذیرش کامل روایت تاریخی یا ایدئولوژیک آنها نیست. اتفاقاً رسانه حرفهای باید بتواند این محصولات را با نگاه نقادانه انتخاب و عرضه کند و حتی در کنار آنها برنامههای کارشناسی و تحلیلی تولید کند. این کار هم به مخاطب قدرت تحلیل میدهد و هم نشان میدهد که رسانه رسمی از ظرفیت فرهنگی جهان برای تقویت قدرت نرم و روایت خود استفاده میکند.
به نظرم در جنگ شناختی، فقط خبر و گزارش خبری اهمیت ندارد؛ سریال، فیلم، مستند و حتی سرگرمی هم بخشی از میدان روایت هستند. بنابراین اگر دیگران از صنعت سریالسازی برای روایت تاریخ، هویت و مقاومت استفاده میکنند، ما هم باید بتوانیم از بهترین محصولات موجود در جهان برای ارتقای شناخت تاریخی و فرهنگی جامعه خودمان استفاده کنیم.
البته در کنار استفاده از تولیدات سایر کشورها، ما خودمان هم تجربههای ارزشمندی در تولید مشترک با کشورهای منطقه داریم که میتوانیم از ظرفیت آنها بیشتر استفاده کنیم. برای نمونه، سریال «آمرلی» یک محصول مشترک ایران و عراق است که در عراق تولید شده و با حضور بازیگران ایرانی و عراقی، از جمله مصطفی زمانی و نریمان صالحی، ساخته شده است. این سریال به مقاومت مردم شهر آمرلی عراق در برابر داعش و شرایط اجتماعی و انسانی آن دوران و همچنین نقش سردار شهید حاج قاسم سلیمانی و شهید ابومهدی المهندس میپردازد و در زمان پخش، هم در شبکههای عراقی و هم در شبکه نمایش خانگی ایران عرضه شد.
«آمرلی» از این جهت اهمیت دارد که نشان میدهد ظرفیت تولیدات مشترک منطقهای میتواند بخشی از قدرت فرهنگی و رسانهای ما باشد. چنین آثاری فقط یک محصول تلویزیونی نیستند؛ میتوانند به تقویت پیوندهای فرهنگی میان ملتهای منطقه، بازنمایی تجربه مشترک آنها از تروریسم داعش و همچنین مواجهه ملتهای منطقه با تروریسم و اشغالگری آمریکا و رژیم جنایتکار صهیونیستی و شکلگیری یک روایت مشترک از تحولات منطقه و مقاومت کمک کنند. با این حال، نکته قابل تأمل این است که «آمرلی» با وجود پخش در شبکه نمایش خانگی ایران، هنوز از شبکههای تلویزیونی ایران پخش نشده است.
صداوسیما میتواند درباره چنین آثاری یک بازنگری جدی داشته باشد. اگر محصولی از نظر کیفی، محتوایی و حرفهای قابلیت پخش تلویزیونی دارد، نباید صرفاً به دلیل اینکه ابتدا در شبکه نمایش خانگی عرضه شده، ظرفیت تلویزیونی آن نادیده گرفته شود. حتی میتوان یک گام فراتر رفت و تولید مشترک با کشورهای منطقه را به یک سیاست فعال در حوزه دیپلماسی فرهنگی تبدیل کرد؛ یعنی به جای اینکه صرفاً آثار تولیدشده در کشورهای دیگر را خریداری و پخش کنیم، در تولید سریالها و فیلمهایی با موضوعات مشترک تاریخی، فرهنگی و منطقهای با کشورهای عراق، سوریه، لبنان، فلسطین، آسیای مرکزی و سایر کشورهای دارای اشتراکات تمدنی مشارکت کنیم.
این نوع تولیدات میتوانند هم مخاطب منطقهای پیدا کنند و هم به شکلگیری یک بازار فرهنگی مشترک کمک کنند. یکی از راههای افزایش قدرت رسانهای کشور، عبور از نگاه صرفاً داخلی به صنعت محتوا و حرکت به سمت تولیدات مشترک و حضور فعال در بازار فرهنگی منطقه و جهان است. در واقع، اگر میخواهیم در جنگ شناختی و در رقابت روایتها دست بالاتر را داشته باشیم، باید علاوه بر خبر و اطلاعرسانی، به صنعت سریال، سینما، مستند و سرگرمی هم به عنوان ابزارهای قدرت رسانهای و فرهنگی نگاه کنیم. بخشی از مرجعیت رسانهای آینده، نه فقط در خبر، بلکه در توانایی ما برای تولید و توزیع روایتهای جذاب، حرفهای و اثرگذار در سطح منطقه و جهان شکل خواهد گرفت.
کد مطلب 6956192
-
درخشش مهر در جوایز اوآنا؛ کسب رتبههای اول و دوم بخش بهترین مقاله
-
پیشنهاد هیئت ایرانی برای ایجاد شبکه بینالمللی راستیآزمایی
-
روانشناسی کودک و هویت فرهنگی، دو مؤلفه مهم در طراحی لباس مدارس است
-
جای شخصیتهای ایرانی در بازار محصولات فرهنگی خالی است
-
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
-
ادبیات دفاع مقدس، عبور از خاطره و تبدیل به حافظه تاریخی ملت ایران
-
روزی که مادرها چشمانتظار زنگ مدرسه نمیمانند
-
صالحی: پرچم شناسنامه و هویت ملت است
-
شخصیت ساختیم اما بازارش را نه؛ بنیاد بازیها حلقه اتصال بازارپردازی
-
تسطیح لیزری ۵۰ هکتار از اراضی کشاورزی ایرانشهر و بمپور
-
چهارمین رویداد «تا کتاب» با محوریت لبنان و مقاومت برگزار میشود
-
رسولی: ۱۴ برنامه محلهمحور برای سالمندان دهگلان اجرا میشود
-
شه بخش: کارفرمایان مکلف به بهکارگیری مسئول ایمنی در کارگاهها هستند
-
یازدهمین «اره» ساخته میشود؛ ماجرا تمامی ندارد
-
المپیاد علمی دانشجویی کشور
-
عراقچی: مساله فلسطین بزرگترین بحران انسانی و اخلاقی دنیای معاصر است
-
پزشکیان: آمریکا مسبب این وضعیت است؛ پیش از حمله، تنگه هرمز باز بود
-
توقیف محموله ۷۰۰ کیلویی چوب بید قاچاق در کامیاران
-
زرهرن: سلاح جنگی در درگیری عروسی شیروان کشف شد
-
اعلام نتایج اولیه کنکور سراسری ۱۴۰۵ در نیمه اول مهر
-
شکوفایی نخلستانها در دل زاگرس؛ قصرشیرین قطب جدید خرمای صادراتی ایران
-
صهیونیست درمانده؛ صدای خالی صندلیها از تو بیشتر است
-
ادعاهای بیاساس ولیعهد کویت علیه ایران
-
منان رئیسی: حضور مردم در دفاع از کشور کمتر از عملیات نظامی نیست
-
رئیسجمهور چین: با ترامپ درباره چندین موضوع به تفاهم رسیدیم
-
عبدی: دیگر به نیمکت تیم ملی برنمیگردم؛ تمام تبعات فنی را میپذیرم
-
حسین عبدی از سرمربیگری تیم فوتبال امید استعفا داد
-
کاخ تاریخی اجابیت کلاردشت به مردم بازگردانده شد
-
نمایشگاه «اسوه بسیج» در میدان شهدای ذهاب رشت برپا شد
-
روزنامههای ورزشی پنجشنبه دوم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی پنجشنبه دوم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح پنجشنبه دوم مهر ۱۴۰۵
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه